Νεφελώματα και αστρογέννεση
Ένα άστρο γεννιέται…
Εκεί που η ύλη συναντά τη δημιουργία…
Νεφέλωμα (αρχ. ελλ. Νεφέλη, από τη λέξη Νέφος), στην αστρονομία ονομάζεται ένα διαστρικό σύννεφο σκόνης, υδρογόνου, ηλίου και άλλων ιονισμένων αερίων. Αρχικά, με τη λέξη Νεφέλωμα περιέγραφαν κάθε αστρονομικό αντικείμενο διάχυτου και χαμηλής έντασης φωτός, συμπεριλαμβανομένων των γαλαξιών πέρα από το δικό μας Γαλαξία. Έτσι, πριν επιβεβαιωθεί η αληθινή φύση των γαλαξιών στις αρχές του 20ού αιώνα από τον Έντγουιν Χαμπλ και άλλους, ο γαλαξίας της Ανδρομέδας, για παράδειγμα, ονομαζόταν «το Νεφέλωμα της Ανδρομέδας», και οι σπειροειδείς γαλαξίες σε γενικές γραμμές «σπειροειδή νεφελώματα» .
Οι τυπικές κατηγορίες των νεφελωμάτων είναι οι εξής:
- Νεφελώματα διάχυσης (νεφελώματα ανάκλασης, νεφελώματα εκπομπής και σκοτεινά νεφελώματα): είναι αυτά που αποτελούν την πολυπληθέστερη κατηγορία νεφελωμάτων. Επίσης λέγονται και περιοχές ΗΙΙ, δηλαδή περιοχές με ιονισμένο υδρογόνο. Τα νεφελώματα αυτά γίνονται πολύ συχνά περιοχές δημιουργίας νέων αστέρων.
- Πλανητικά νεφελώματα: είναι αυτά που δημιουργούνται όταν ένα άστρο μικρής μάζας αποβάλλει τα εξωτερικά τοιχώματά του και μετατρέπεται σε λευκό νάνο. Στην πραγματικότητα είναι και αυτά περιοχές ΗΙΙ, πιο πυκνές και πιο συμπυκνωμένες από τα νεφελώματα διάχυσης.
- Κατάλοιπα υπερκαινοφανών αστέρων: είναι εκείνα που δημιουργούνται μετά από έκρηξη σουπερνόβα και αποτελούν έναν ιδιαίτερο τύπο νεφελωμάτων.
Τα νεφελώματα που θα δείτε σε αστροφωτογραφίες ανήκουν στο γαλαξία μας, έστω και στα όριά του, και απέχουν κάποιες εκατοντάδες ή χιλιάδες έτη φωτός. Έχουν όμως παρατηρηθεί πλήθος νεφελωμάτων και σε άλλους γαλαξίες τα οποία “γράφουν” μ’ ένα χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα, χάρη στην παρουσία του υδρογόνου. Όμως, λόγω των τεράστιων αποστάσεων που απέχουν οι άλλοι γαλαξίες (εκατομμύρια έτη φωτός), τα νεφελώματά τους φαίνονται ιδιαίτερα μικρά και δεν μπορούν να φωτογραφηθούν με λεπτομέρεια.
Δείτε περισσότερες πληροφορίες για τα είδη νεφελωμάτων εδώ:
https://photos.magoulas.net/ngc6914/