ΝΕΦΕΛΩΜΑ PACMAN / PACMAN NEBULA (NGC 281)
Το νεφέλωμα NGC 281 (ή νεφέλωμα “Pacman”) είναι μια περιοχή στην οποία κυριαρχεί το Υδρογόνο ΙΙ. Θα το βρούμε στον αστερισμό της Κασσιόπης, σχετικά κοντά στο βόρειο ουράνιο πόλο. Λόγω του σχήματός του το NGC 281 πήρε πρόσφατα τ’ όνομά του από τον πρωταγωνιστή του γνωστού βιντεοπαιχνιδιού αν και ανακαλύφθηκε πολύ παλαιότερα, κάπου το 1883, από τον E. E. Barnard που το περιέγραψε ως ένα μεγάλο και αμυδρό νεφέλωμα. Πρόκειται για μια συγκέντρωση διαστρικών αερίων και σκόνης, ένα ακόμη εκκολαπτήριο άστρων του γαλαξία μας. Για να το χαρτογραφήσουμε λιγάκι, θα πούμε πως ο γαλαξίας μας έχει δύο κύριους σπειροειδείς βραχίονες: του “Περσέα” και της “Ασπίδας”. Εμείς (ο Ήλιος και η Γη) βρισκόμαστε σ’ ένα μικρό υποβραχίονα, τον λεγόμενο του “Ωρίωνα”, ανάμεσα στους δύο ενώ το συγκεκριμένο νεφέλωμα βρίσκεται μέσα στον κύριο βραχίονα του “Περσέα” σε απόσταση 10.000 ετών φωτός. Με άλλα λόγια απέχει από μας όσο περίπου το 1/10 της διαμέτρου ολόκληρου του γαλαξία.
Το νεφέλωμα είναι ορατό μ’ ένα ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο. Αφού το είδε ο Barnard το 1883, μπορούμε να το δούμε πολύ καλύτερα εμείς σήμερα αρκεί να βρισκόμαστε σε μια τοποθεσία χωρίς φωτορύπανση. Εμφανίζεται αρκετά λαμπερό, μεγάλο και με κάπως ανομοιογενές σχήμα, όπως βλέπουμε και στη φωτογραφία. Αρκετά άστρα είναι συγκεντρωμένα στο κέντρο του και κάποιες έντονες σκοτεινές δομές ξεχωρίζουν στη μια πλευρά του. Η φωτεινή, νεφελώδης περιοχή του έχει μήκος περίπου 15’ (πρώτα λεπτά της μοίρας) και μπορούμε να δούμε ένα χαρακτηριστικό πολλαπλό αστρικό σύστημα στο κέντρο της.
Η φωτογραφία είναι σύνθεση 48 μονόχρωμων λήψεων των 180 sec η καθεμία, με δύο διαφορετικά φίλτρα (υδρογόνου και οξυγόνου) συνολικής έκθεσης 2.4 ωρών και είναι η πρώτη μου προσπάθεια σ’ αυτό το στόχο. Η συγκεκριμένη εκδοχή που βλέπουμε εδώ, προέκυψε το Φεβρουάριο του 2023 ύστερα από επανεπεξεργασία των αρχικών επιμέρους λήψεων (του Σεπτεμβρίου του 2020).
Στοιχεία λήψης και επεξεργασίας / Technical data:
Capture Location: Athens, Greece.
Capture Dates: 6-11 September, 2020.
Subframes: Ha 26*180s, Oiii 22*180s (Gain 139, -15°C).
Total integration time: 2h:24m (144 min).
Calibration frames: 40 flats, 55 darks, 100 bias.
Imaging Camera: ZWO ASI1600MM Pro.
Imaging Scope: Celestron SCT 9,25”.
Guide Camera: ZWO ASI224.
Guide Scope: Celestron Off Axis Guider.
Filter Wheel: ZWO Electronic 8-position Filter Wheel.
Filters: ZWO New (2018) Narrowband 1.25″, 7nm filters (only Ha and Oiii).
Reducer: Celestron Reducer / Corrector f/6.3.
Mount: Celestron Evolution (Alt/Az) on a Celestron Heavy Duty Equatorial Wedge.
Capture Software: N.I.N.A.
Auto-guiding Software: PHD2.
Planetarium: Stellarium (with Stellariumscope).
Pre-processing: Pixinsight.
Post-processing: Pixinsight & Photoshop.
More Info: Photo processed with the HOΟ technique (Red=Ha, Green=Oiii, Blue=Oiii).
