ΑΣΤΡΙΚΟ ΣΜΗΝΟΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ (M13)

ΣΦΑΙΡΩΤΟ ΣΜΗΝΟΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ / GREAT HERCULES CLUSTER (M13)

Το Μεγάλο Σφαιρωτό Σμήνος* του Ηρακλή, γνωστό ως M13 (Messier 13 ή NGC 6205) το βλέπουμε στο βόρειο αστερισμό του Ηρακλή και είναι ένα από τα γνωστότερα και εντυπωσιακότερα σμήνη αυτού του είδους. Απέχει 25.000 έτη φωτός. Πρώτος το κατέγραψε ο Άγγλος αστρονόμος και μαθηματικός Edmond Halley το 1714, ο οποίος ανέφερε ότι το είδε με γυμνό μάτι, μια ασέληνη νύχτα του 1714. Πράγματι, κι εγώ και άλλοι φίλοι το έχουμε δει αρκετές φορές με γυμνό μάτι, αρκεί να ξέρεις τη θέση του ανάμεσα στους αστερισμούς του βόρειου ουρανού, και βέβαια να βρίσκεσαι σε κάποιο μέρος καθαρό από φωτορύπανση. Με κιάλια φαίνεται πολύ καλύτερα και βέβαια με τηλεσκόπιο αποτελεί ένα εντυπωσιακό θέαμα.

(*) ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΦΑΙΡΩΤΟΥ ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ
Σφαιρωτό αστρικό σμήνος ονομάζεται μία σχετικά πυκνή συγκέντρωση αστέρων με σφαιρικό ή σχεδόν σφαιρικό σχήμα, που περιφέρεται γύρω από το κέντρο ενός γαλαξία ως δορυφόρος του. Οι αστέρες που αποτελούν τα σφαιρωτά σμήνη είναι ισχυρώς δεσμευμένοι από τη βαρύτητα του σμήνους, πράγμα που δίνει στα σμήνη αυτά το σφαιρικό τους σχήμα, αλλά και μεγάλη πυκνότητα αστέρων. Τα σφαιρωτά σμήνη που βρίσκονται στην άλω ενός γαλαξία, περιέχουν πολύ περισσότερους αστέρες ανά σμήνος από ό,τι τα λεγόμενα ανοικτά ή γαλαξιακά σμήνη, τα οποία βρίσκονται μέσα στον δίσκο του γαλαξία. Τα σφαιρωτά σμήνη είναι αρκετά συνηθισμένα: υπάρχουν γύρω στα 150 – 160 γνωστά που ανήκουν στον Γαλαξία μας, κι άλλα 10 ως 20 πιστεύεται ότι δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμη. Οι μεγάλοι γαλαξίες μπορεί να έχουν περισσότερα: Ο Γαλαξίας της Ανδρομέδας π.χ. μπορεί να έχει 400 ή 500 απ’ αυτά. Ορισμένοι γιγάντιοι ελλειπτικοί γαλαξίες μπορεί να διαθέτουν μέχρι και 13.000 σφαιρωτά σμήνη. Αυτά τα σφαιρωτά σμήνη περιφέρονται σε μεγάλη απόσταση από το κέντρο του γαλαξία τους, 131.000 έτη φωτός ή και περισσότερο. Αυτή είναι η δεύτερη φωτογραφική προσπάθειά μου στο M13.

---

Στοιχεία λήψης και επεξεργασίας / Technical data:

Capture Location: Athens, Greece.
Capture Date: March 9, 2019.
Subframes: R 48*15s, G 37*15s, B 41*15s (Gain 139, -15°C).
Total integration time: 12 minutes.
Calibration frames: 60 flats, 20 darks, 40 bias.
Imaging Camera: ZWO ASI1600MM Pro.
Imaging Scope: Celestron SCT 9,25”.
Guide Camera: ZWO ASI224.
Guide Scope: Celestron Off Axis Guider.
Filter Wheel: ZWO Electronic 8-position Filter Wheel.
Filters: ZWO New (2018) LRGB Filters Optimized for ASI1600 (RGB only).
Reducer: Celestron Reducer / Corrector f/6.3.
Mount: Celestron Evolution (Alt/Az) on a Celestron Heavy Duty Equatorial Wedge.
Capture Software: Astro Photography Tool.
Auto-guiding Software: PHD2.
Planetarium: Stellarium (with Stellariumscope).
Pre-processing: Pixinsight.
Post-processing: Pixinsight & Photoshop.