ΝΕΦΕΛΩΜΑ ΦΥΣΑΛΙΔΑ / BUBBLE NEBULA (NGC 7635)
Ας μου επιτραπεί η παράθεση μια εξαιρετικής περιγραφής αυτού του νεφελώματος από τον αείμνηστο Γιώργο Νικολιδάκη (*), με την οποία συνόδευε μια δημοσίευση αντίστοιχης, δικής του φωτογραφίας στο Facebook το 2017:
“Το νεφέλωμα φυσαλίδα (NGC 7635) βρίσκεται περίπου 7 χιλιάδες έτη φωτός μακριά στον αστερισμό της Κασσιόπης και όπως λέει και το όνομά του, μοιάζει με μια κοσμική φυσαλίδα που επιπλέει στους ουρανούς. Έχει διάμετρο 7 έτη φωτός, όσο μιάμιση φορά την απόσταση της Γης από το κοντινότερο αστέρι Άλφα του Κενταύρου. Το νεφέλωμα είναι στην ουσία ένα λαμπερό σφαιρικό κέλυφος που περιβάλει ένα πολύ ενεργό και υπερμαζικό αστέρι τύπου Wolf-Rayet, που φαίνεται στην φωτογραφία σαν το λαμπρότερο αστέρι περίπου στο αριστερό μέρος του νεφελώματος. Αυτό το αστέρι (SAO 20575) εκτιμάται ότι είναι περίπου 45 φορές πιο μαζικό από τον ήλιο μας και πολύ νέο συγκριτικά με τον ήλιο μας, μόλις τεσσάρων εκατομμυρίων χρόνων. Παρόλα αυτά βρίσκεται στα τελευταία στάδια της ζωής του και χάνει μάζα από τις εξωτερικές του στρώσεις εξαιτίας πολύ ισχυρών και πολύ υψηλής ταχύτητας αστρικών ανέμων που υπερβαίνουν τα 1800-2500 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, προκαλώντας μια απώλεια μάζας ενός εκατομμυριοστού της μάζας του ήλιου κάθε χρόνο. Οι εξαιρετικής ταχύτητας αστρικοί άνεμοι που οδηγούνται από την έντονη πίεση της ακτινοβολίας συγκρούονται με το αργό κέλυφος από καυτό αέριο που είχε εκτιναχθεί χιλιάδες χρόνια νωρίτερα στην φάση του κόκκινου γίγαντα. Η δύναμη της σύγκρουσης δημιουργεί ένα κύμα κλονισμού το οποίο σπρώχνει το αέριο από μέσα και δημιουργεί αυτό το σφαιρικό κέλυφος που παρατηρούμε σαν φυσαλίδα. Αυτή η αλληλεπίδραση θερμαίνει το κέλυφος στην περιοχή του κύματος κλονισμού σε διάφορες θερμοκρασίες κάνοντάς το να ακτινοβολεί σε αρκετά μήκη κύματος και να μας δίνει αυτή την εικόνα της κοσμικής φούσκας. Τα αστέρι SAO 20575 έχει φύγει από την κύρια ακολουθία, ήδη καίει ήλιο σε βαρύτερα στοιχεία και προβλέπεται να τελειώσει την ζωή του σε περίπου 10 με 20 εκατομμύρια χρόνια με μια εντυπωσιακή έκρηξη super nova, σύμφωνα δε με κάποιες μελέτες είναι πιθανόν να παραχθούν και μακράς διάρκειας εκρήξεις ακτίνων Γάμα.Στατιστικά πάνω από το 50% των αστέρων WR σχετίζονται με νεφελώματα πολλά από τα οποία έχουν την μορφή φυσαλίδας ή κελύφους.”
(* ) Ο Γιώργος Νικολιδάκης υπήρξε πρόεδρος της Ελληνικής Ερασιτεχνικής Αστρονομικής Ένωσης, λάτρης και γνώστης του έναστρου ουρανού και πτυχιούχος της αστροφυσικής επιστήμης. Ήταν ιδιαίτερα αγαπητός από όλο τον κόσμο της Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στην Ελλάδα . Έφυγε από κοντά μας, ως ένα από τα πρώτα θύματα της COVID-19 τον Απρίλιο του 2020.
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ
Αυτή τη φωτογραφία την έβγαλα από την ταράτσα μου στην Αθήνα με πολλαπλές λήψεις σε τρία φίλτρα στενού εύρους, γύρω στις αρχές Αυγούστου του 2021. Ακολούθησε ενοποίηση των λήψεων καθώς και επεξεργασία τους στον υπολογιστή.
Στοιχεία λήψης και επεξεργασίας / Technical data:
Capture Location: Athens, Greece.
Capture Dates: 30July – 1 August, 2021.
Subframes: Sii 32*300s, Ha 36*300s, Oiii 32*300s (Gain 139, -15°C).
Total integration time: 8h:20m (500 min).
Calibration frames: flats, darks, flat-darks.
Imaging Camera: ZWO ASI1600MM Pro.
Imaging Scope: Celestron SCT 9,25”.
Guide Camera: ZWO ASI224.
Guide Scope: Celestron Off Axis Guider.
Filter Wheel: ZWO Electronic 8-position Filter Wheel.
Filters: ZWO New (2018) Narrowband 1.25″, 7nm filters.
Reducer: Celestron Reducer / Corrector f/6.3.
Mount: Skywatcher EQ6-R PRO (German Equatorial).
Capture Software: N.I.N.A.
Auto-guiding Software: PHD2.
Planetarium: Stellarium.
Pre-processing: Pixinsight.
Post-processing: Pixinsight & Photoshop.
More Info: Photo processed with Hubble Palette (SHO).
